Wielu rodziców z niepokojem śledzi doniesienia medialne, zastanawiając się, czy styczeń 2026 roku przyniesie powrót do masowej nauki zdalnej w szkołach podstawowych, podobnie jak miało to miejsce w przeszłości. Chcę rozwiać te obawy i przedstawić aktualne, konkretne informacje o tym, jak wygląda sytuacja prawna i faktyczna w polskich szkołach. W tym artykule wyjaśnię, kiedy i dlaczego szkoły mogą przechodzić na tryb zdalny, kto podejmuje takie decyzje i jak są one organizowane.
Szkoły podstawowe w styczniu 2026 nie przechodzą masowo na naukę zdalną wyjaśniamy wyjątki i zasady.
- W styczniu 2026 roku nie ma ogólnokrajowej decyzji o powszechnym przejściu szkół podstawowych na naukę zdalną; zajęcia odbywają się stacjonarnie.
- Lokalne i czasowe zawieszenia zajęć stacjonarnych są możliwe w pojedynczych placówkach, głównie z powodu ekstremalnych warunków pogodowych lub awarii.
- Decyzję o przejściu na naukę zdalną podejmuje dyrektor szkoły, w oparciu o Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, w przypadku zagrożenia zdrowia lub bezpieczeństwa uczniów.
- Do przyczyn lokalnych należą: bardzo niskie temperatury (poniżej -15°C przez dwa dni), intensywne opady śniegu paraliżujące transport oraz nagłe awarie techniczne (np. pożar, brak ogrzewania).
- Szkoły organizujące naukę zdalną wykorzystują platformy cyfrowe, dostosowują harmonogramy i zapewniają wsparcie uczniom oraz nauczycielom.
Nauka stacjonarna to norma: Kiedy szkoły mogą przejść na tryb zdalny?
Na wstępie chciałbym jasno podkreślić: w styczniu 2026 roku nie ma żadnego ogólnokrajowego zarządzenia o przejściu szkół podstawowych na masową naukę zdalną. Podstawową formą organizacji zajęć pozostaje nauka stacjonarna. Wiem, że doświadczenia z pandemii COVID-19, kiedy to miliony uczniów uczyły się z domów, mogły pozostawić pewien niepokój. Jednak dzisiejsza sytuacja jest diametralnie inna. Wszelkie wyjątki od tej reguły są wyłącznie lokalne i czasowe, wynikające z konkretnych, nadzwyczajnych okoliczności, a nie z systemowych decyzji.Dyrektor decyduje: Kiedy i na jakiej podstawie szkoła przechodzi na zdalne nauczanie?
Kluczową rolę w podejmowaniu decyzji o czasowym zawieszeniu zajęć stacjonarnych i przejściu na tryb zdalny odgrywa dyrektor szkoły. To on, często w uzgodnieniu z organem prowadzącym (czyli najczęściej gminą), ma prawo podjąć taką decyzję. Podstawą prawną jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Rozporządzenie to jasno wskazuje, że dyrektor może zawiesić zajęcia, gdy na danym terenie wystąpią zdarzenia zagrażające zdrowiu lub bezpieczeństwu uczniów. Do takich zdarzeń zaliczamy nie tylko awarie, ale także trudne warunki komunikacyjne, które uniemożliwiają bezpieczny dojazd do szkoły.
Mróz, który zamyka szkołę: Kiedy -15°C staje się oficjalnym powodem?
Jednym z najczęstszych powodów lokalnych zawieszeń zajęć w okresie zimowym są ekstremalnie niskie temperatury. Zgodnie z przepisami, dyrektor szkoły może zawiesić zajęcia stacjonarne, jeśli temperatura zewnętrzna mierzona o godzinie 21:00 przez dwa kolejne dni wynosi -15°C lub mniej. To konkretny próg, który ma chronić uczniów przed wychłodzeniem i zapewnić im bezpieczeństwo. Nie jest to więc dowolna decyzja, a ściśle określona procedura, oparta na obiektywnych pomiarach.
Śnieg i nieprzejezdne drogi: Czy to wystarczy do odwołania lekcji stacjonarnych?
Intensywne opady śniegu, które paraliżują transport publiczny i drogowy, również mogą być podstawą do wprowadzenia nauki zdalnej. Jeśli drogi stają się nieprzejezdne, a dojazd do szkoły jest niemożliwy lub niebezpieczny, dyrektor, po konsultacji z odpowiednimi służbami i organem prowadzącym, może podjąć decyzję o zawieszeniu zajęć. Przykładem takiej sytuacji może być gmina Kozłowo w powiecie nidzickim, gdzie silne opady śniegu potrafiły sparaliżować komunikację, wymuszając tymczasowe zamknięcie placówek.
Inne nagłe wypadki: Od awarii ogrzewania po pożar
Poza warunkami pogodowymi, istnieją także inne, nagłe i losowe przyczyny, które mogą wymusić czasowe zamknięcie szkoły i wprowadzenie nauki zdalnej. Mówimy tu o sytuacjach, które bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu lub uniemożliwiają normalne funkcjonowanie placówki. Przykładem może być pożar kotłowni w Niepołomicach, który uniemożliwił ogrzewanie budynku, czy poważna awaria sieci wodociągowej. W takich przypadkach, dla dobra i bezpieczeństwa uczniów, dyrektor ma obowiązek podjąć szybką decyzję o zawieszeniu zajęć stacjonarnych.
Przykłady z regionów: Gdzie lokalnie wprowadzono naukę zdalną tej zimy?
Zima 2026, choć nie przyniosła ogólnokrajowego lockdownu edukacyjnego, obfituje w lokalne przypadki, gdzie poszczególne placówki musiały tymczasowo przejść na naukę zdalną lub hybrydową. Obserwuję, że takie sytuacje miały miejsce na przykład w niektórych gminach Warmińsko-Mazurskiego, gdzie intensywne opady śniegu i niskie temperatury utrudniały dojazd do szkół. Podobnie w Małopolsce, pojedyncze szkoły musiały reagować na lokalne awarie instalacji grzewczych. To są jednak odizolowane incydenty, a nie systemowy trend. Każda taka decyzja jest starannie uzasadniona i dotyczy konkretnej placówki, a nie całego regionu czy kraju.
Tryb hybrydowy jako rozwiązanie: Kto uczy się z domu, a kto w szkole?
W niektórych sytuacjach szkoły mogą zdecydować się na wprowadzenie trybu hybrydowego. Co to oznacza w praktyce? To elastyczne rozwiązanie, które pozwala na łączenie nauki stacjonarnej z nauką zdalną. Może to przyjmować różne formy: na przykład część uczniów uczy się zdalnie, podczas gdy inni są w szkole, lub też klasy uczą się naprzemiennie jeden dzień w szkole, kolejny w domu. Tryb hybrydowy jest często stosowany, gdy problem dotyczy tylko części placówki, np. braku ogrzewania w jednym skrzydle budynku, lub gdy konieczne jest rozładowanie liczby uczniów w celu zachowania większego bezpieczeństwa.
Nauka zdalna w Twojej szkole: Co to oznacza dla rodziców i uczniów?
Jeśli Twoja szkoła tymczasowo przejdzie na naukę zdalną, oznacza to pewne zmiany w codziennym funkcjonowaniu. Przede wszystkim, zajęcia lekcyjne będą odbywać się za pośrednictwem platform internetowych. Szkoła ma obowiązek zorganizować ten proces w sposób efektywny i bezpieczny, a rodzice i uczniowie muszą być gotowi na dostosowanie się do nowych warunków. Pamiętajmy, że celem jest kontynuacja edukacji, nawet w obliczu trudności.
Jakie obowiązki ma szkoła? Sprzęt, plan lekcji i wsparcie psychologiczne
- Organizacja procesu i platformy: Dyrektor szkoły jest odpowiedzialny za zorganizowanie procesu kształcenia na odległość. Obejmuje to wybór i udostępnienie odpowiednich platform cyfrowych, takich jak MS Teams czy Google Classroom, które umożliwiają prowadzenie lekcji online, udostępnianie materiałów i komunikację.
- Dostosowanie harmonogramu i długości lekcji: Szkoła powinna dostosować harmonogram zajęć i długość lekcji do specyfiki nauki zdalnej, aby uniknąć przeciążenia uczniów i nauczycieli. Często lekcje są skracane, a przerwy wydłużane.
- Realizacja podstawy programowej: Niezależnie od formy nauczania, szkoła ma obowiązek realizować podstawę programową. Nauczyciele muszą zadbać o to, aby uczniowie mieli dostęp do wszystkich niezbędnych treści edukacyjnych.
- Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne: Wiem z doświadczenia, że nauka zdalna może być wyzwaniem dla wielu uczniów. Dlatego szkoła musi zapewnić wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, aby pomóc dzieciom radzić sobie ze stresem, izolacją i ewentualnymi trudnościami w nauce.
- Monitorowanie dostępu do sprzętu i internetu: Szkoła ma obowiązek monitorować, czy wszyscy uczniowie mają dostęp do niezbędnego sprzętu (komputer, tablet) i stabilnego połączenia internetowego. W razie potrzeby, placówka powinna umożliwić wypożyczenie sprzętu.
- Wewnętrzny regulamin kształcenia na odległość: Każda szkoła powinna posiadać wewnętrzny regulamin kształcenia na odległość, który jasno określa zasady funkcjonowania w trybie zdalnym, zarówno dla uczniów, rodziców, jak i nauczycieli.
Czego nauczyciele wymagają od uczniów podczas lekcji online?
Podczas lekcji online nauczyciele oczekują od uczniów przede wszystkim aktywnego udziału, terminowości w oddawaniu zadań oraz przestrzegania zasad komunikacji i kultury osobistej, tak jak podczas zajęć stacjonarnych. Ważne jest, aby uczniowie byli przygotowani do lekcji i starali się angażować w dyskusje.
Jak skutecznie zorganizować dziecku warunki do nauki w domu?
- Stwórz odpowiednie miejsce do nauki: Zadbaj o ciche, dobrze oświetlone miejsce, wolne od rozpraszaczy. To pomoże dziecku skupić się na zadaniach.
- Ustal harmonogram dnia: Wspólnie z dzieckiem stwórzcie plan dnia, który będzie obejmował czas na naukę, przerwy, posiłki i aktywność fizyczną. Rutyna jest kluczowa.
- Dbaj o regularne przerwy: Pamiętaj, że długie siedzenie przed ekranem jest męczące. Krótkie, regularne przerwy na rozciąganie, ruch czy oderwanie wzroku od monitora są niezwykle ważne.
- Bądź wsparciem, ale nie wyręczaj: Pomagaj dziecku w organizacji pracy i rozwiązywaniu problemów, ale pozwól mu samodzielnie wykonywać zadania. To buduje jego odpowiedzialność.
- Monitoruj samopoczucie dziecka: Rozmawiaj z dzieckiem o jego doświadczeniach z nauką zdalną, o ewentualnych trudnościach czy frustracjach. Wsparcie emocjonalne jest równie ważne jak techniczne.
Bądź na bieżąco: Gdzie szukać wiarygodnych informacji o nauce zdalnej w Twojej szkole?
W obliczu dynamicznej sytuacji, kluczowe jest, aby rodzice wiedzieli, gdzie szukać rzetelnych i aktualnych informacji dotyczących ewentualnego przejścia na naukę zdalną. Unikajmy plotek i niepotwierdzonych doniesień, a skupmy się na oficjalnych kanałach komunikacji.
Rola dziennika elektronicznego i strony internetowej szkoły
Najbardziej wiarygodnymi i podstawowymi źródłami informacji o wszelkich zmianach w organizacji zajęć są dziennik elektroniczny oraz oficjalna strona internetowa szkoły. Dyrektorzy i nauczyciele mają obowiązek na bieżąco zamieszczać tam komunikaty dotyczące zawieszenia zajęć, trybu nauczania czy ważnych ogłoszeń. Regularne sprawdzanie tych kanałów to podstawa.
Przeczytaj również: Nauczanie hybrydowe: Wszystko, co musisz wiedzieć o szkole przyszłości
Komunikaty kuratorium oświaty i lokalnych mediów co warto śledzić?
Dla szerszego kontekstu regionalnego warto śledzić komunikaty publikowane przez kuratorium oświaty właściwe dla Twojego województwa. Kuratoria często informują o decyzjach dotyczących większej liczby placówek lub o ogólnych zaleceniach. Ponadto, wiarygodne lokalne media (portale informacyjne, lokalne gazety) mogą być dobrym źródłem informacji o sytuacjach kryzysowych w Twojej okolicy, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie szkół.
