Nauczanie indywidualne: Dom czy szkoła? Wybierz najlepiej dla dziecka.

Nauczanie indywidualne to specjalna forma wsparcia edukacyjnego, przeznaczona dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacząco utrudnia regularne uczęszczanie do szkoły. Decyzja o wyborze miejsca realizacji takiej nauki czy to w domu, czy na terenie placówki jest jedną z najważniejszych, przed którą stają rodzice, mającą ogromny wpływ na rozwój i samopoczucie dziecka. Ten artykuł ma za zadanie przeprowadzić Państwa przez meandry przepisów i praktycznych aspektów, aby pomóc podjąć świadomą i najlepszą dla Państwa pociechy decyzję.

Nauczanie indywidualne: Kiedy jest potrzebne i co musisz o nim wiedzieć?

Zrozumienie podstaw: Kto i dlaczego kwalifikuje się do tej formy edukacji?

Nauczanie indywidualne w Polsce to specjalna forma organizacji kształcenia, przeznaczona dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia, zarówno fizyczny, jak i psychiczny, uniemożliwia lub znacząco utrudnia uczęszczanie do szkoły. Nie jest to więc opcja dla każdego, a raczej niezbędne wsparcie dla tych, którzy zmagają się z poważnymi schorzeniami, takimi jak choroby przewlekłe, zaburzenia lękowe, fobie szkolne, czy stany po urazach. Podstawą prawną do organizacji tej formy edukacji jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej, które precyzyjnie określa zasady jej funkcjonowania. Jako Alan Szymczak, widzę w tym rozwiązaniu ogromną szansę na kontynuację nauki w trudnych momentach życia dziecka, bez konieczności rezygnacji z edukacji.

Orzeczenie o potrzebie nauczania indywidualnego: Twój pierwszy i najważniejszy krok

Kluczowym dokumentem, bez którego nauczanie indywidualne nie może zostać zorganizowane, jest orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. Jest ono wydawane przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną po przeprowadzeniu szczegółowej diagnozy stanu zdrowia i psychofizycznego rozwoju dziecka. To właśnie w tym dokumencie zawarte są zalecenia dotyczące formy, miejsca i wymiaru godzin nauczania, które stanowią podstawę dla dyrektora szkoły do podjęcia dalszych działań. Z mojego doświadczenia wynika, że solidne i precyzyjne orzeczenie to fundament skutecznego wsparcia edukacyjnego.

Dwie ścieżki do wyboru: Definicja nauczania w domu i na terenie szkoły

Nauczanie indywidualne może być realizowane na dwa główne sposoby, a wybór między nimi często zależy od specyfiki problemów zdrowotnych ucznia oraz zaleceń zawartych w orzeczeniu. Pierwszą opcją jest nauczanie w domu ucznia. W tym modelu nauczyciele ze szkoły macierzystej dojeżdżają do miejsca zamieszkania dziecka, aby prowadzić zajęcia. Jest to rozwiązanie dedykowane przede wszystkim uczniom z bardzo poważnymi schorzeniami, które uniemożliwiają im opuszczanie domu, lub w przypadkach, gdy stan zdrowia wymaga pełnej izolacji, np. ze względu na niską odporność.

Alternatywną formą jest nauczanie na terenie szkoły. W tym przypadku uczeń przychodzi do placówki, ale lekcje odbywają się indywidualnie lub w małej grupie (do 5 osób, jeśli uczniowie mają podobne potrzeby) w wydzielonej sali. Ta opcja jest możliwa, gdy stan zdrowia dziecka pozwala na dotarcie do szkoły, ale jednocześnie wyklucza jego pełny udział w zajęciach z całą klasą. Często dotyczy to uczniów z zaburzeniami lękowymi, fobią szkolną czy innymi problemami, które utrudniają funkcjonowanie w dużej grupie, ale pozwalają na naukę w spokojniejszym, kontrolowanym środowisku szkolnym.

Nauczanie indywidualne w domu: Zalety, wyzwania i rola rodzica

Zalety domowego zacisza: Dlaczego komfort i spokój mogą przyspieszyć naukę?

Wybór nauczania indywidualnego w domu niesie ze sobą szereg korzyści, które mogą znacząco wpłynąć na komfort i efektywność nauki dziecka. Z moich obserwacji wynika, że bezpieczna i komfortowa przestrzeń domowa jest dla wielu uczniów kluczowa. Oto główne zalety:

• Spokój i koncentracja: Domowe środowisko, wolne od szkolnego zgiełku i rozpraszaczy, sprzyja lepszemu skupieniu, co jest nieocenione dla dzieci z trudnościami w koncentracji.
• Dostosowanie otoczenia: Możliwość pełnego dostosowania miejsca nauki do specyficznych potrzeb zdrowotnych dziecka, np. zapewnienie odpowiedniego oświetlenia, temperatury, czy dostępności sprzętu rehabilitacyjnego.
• Minimalizacja ryzyka: W przypadku dzieci z niską odpornością lub alergiami, nauka w domu eliminuje ryzyko kontaktu z patogenami czy alergenami występującymi w środowisku szkolnym.
• Redukcja stresu: Dla uczniów z zaburzeniami lękowymi lub fobią szkolną, dom jest azylem, który pozwala uniknąć stresu związanego z przebywaniem w szkole.
• Elastyczność harmonogramu: Choć wymiar godzin jest stały, istnieje pewna elastyczność w ustalaniu konkretnych pór zajęć, co może być korzystne w przypadku dzieci wymagających częstych przerw lub terapii.

Główne wyzwania i pułapki: Jak radzić sobie z brakiem kontaktu z rówieśnikami?

Mimo wielu zalet, nauczanie domowe stawia przed dzieckiem i rodziną jedno z największych wyzwań: izolację społeczną i brak regularnego kontaktu z rówieśnikami. To aspekt, który jako Alan Szymczak, zawsze podkreślam w rozmowach z rodzicami. Dzieci uczą się nie tylko z książek, ale także poprzez interakcje z innymi, budowanie relacji, rozwiązywanie konfliktów i uczestnictwo w życiu grupy. Brak tych doświadczeń może negatywnie wpłynąć na rozwój społeczny, emocjonalny i umiejętności komunikacyjne dziecka, prowadząc do poczucia osamotnienia, a nawet pogłębiając niektóre problemy psychiczne. Ważne jest, aby rodzice aktywnie poszukiwali alternatywnych form kontaktu społecznego, np. poprzez zajęcia pozaszkolne czy spotkania z przyjaciółmi.

Rola rodzica w edukacji domowej: Od organizatora do wsparcia psychologicznego

W nauczaniu domowym rola rodzica jest niezwykle szeroka i wymagająca. To Państwo stają się głównym organizatorem procesu edukacyjnego, zapewniając nie tylko odpowiednie warunki do nauki, ale także stałą obecność i nieocenione wsparcie emocjonalne dla dziecka. Rodzic często pełni funkcję łącznika między nauczycielami a uczniem, monitoruje postępy, dba o motywację i pomaga w przezwyciężaniu trudności. Jest to rola wymagająca cierpliwości, zaangażowania i umiejętności budowania pozytywnej atmosfery sprzyjającej nauce. Z mojego punktu widzenia, to prawdziwe partnerstwo w procesie edukacji.

Logistyka w praktyce: Jak przygotować dom i harmonogram na wizyty nauczycieli?

Organizacja nauczania indywidualnego w domu wiąże się z konkretnymi wyzwaniami logistycznymi. Przede wszystkim należy przygotować odpowiednie miejsce do nauki ciche, dobrze oświetlone i wyposażone w niezbędne pomoce. Równie istotna jest koordynacja harmonogramu wizyt nauczycieli. Wymaga to elastyczności ze strony rodziny, a często także zmian w codziennym planie dnia. Jako Alan Szymczak, zawsze radzę, aby już na początku ustalić jasne zasady i oczekiwania z nauczycielami oraz dyrekcją szkoły, aby uniknąć nieporozumień i zapewnić płynny przebieg zajęć.

Nauczanie indywidualne w szkole: Korzyści, obawy i integracja

Plusy szkolnych murów: Dostęp do pracowni, biblioteki i pomocy naukowych

Nauczanie indywidualne realizowane na terenie szkoły, mimo że odbywa się w wydzielonej przestrzeni, oferuje szereg unikalnych korzyści, które trudno odtworzyć w warunkach domowych. Przede wszystkim jest to nieograniczony dostęp do zasobów edukacyjnych placówki. Jako Alan Szymczak, widzę w tym ogromną wartość, zwłaszcza dla uczniów starszych klas. Oto kluczowe zalety:

• Specjalistyczne pracownie: Dostęp do pracowni chemicznej, fizycznej, komputerowej, technicznej czy plastycznej, co jest kluczowe dla pełnej realizacji podstawy programowej z przedmiotów wymagających eksperymentów i praktycznych zajęć.
• Bogata biblioteka: Możliwość korzystania z zasobów biblioteki szkolnej, wypożyczania książek, podręczników i materiałów pomocniczych.
• Pomoce dydaktyczne: Dostęp do różnorodnych pomocy dydaktycznych, map, plansz, modeli, które ułatwiają zrozumienie trudniejszych zagadnień.
• Wsparcie specjalistów: Łatwiejszy dostęp do pedagoga szkolnego, psychologa, logopedy czy innych specjalistów zatrudnionych w szkole.
• Atmosfera nauki: Samo przebywanie w środowisku szkolnym, nawet na indywidualnych zajęciach, może motywować do nauki i dawać poczucie przynależności do społeczności.

Szansa na integrację: Jak szkoła musi wspierać kontakt ucznia z klasą?

Jedną z największych zalet nauczania indywidualnego w szkole jest potencjał do integracji społecznej. Choć lekcje odbywają się indywidualnie, uczeń ma szansę na namiastkę kontaktu z rówieśnikami. Może to być przebywanie na korytarzu podczas przerw, udział w wybranych wydarzeniach szkolnych (np. apelach, uroczystościach, wycieczkach), czy nawet krótkie spotkania z kolegami. Co ważne, dyrektor szkoły ma obowiązek podejmować działania, które umożliwiają uczniowi objętemu nauczaniem indywidualnym kontakt z rówieśnikami i udział w życiu szkoły, o ile jego stan zdrowia na to pozwala. To bardzo ważny aspekt, który pozwala zmniejszyć poczucie izolacji.

Czy moje dziecko sobie poradzi? Analiza barier psychologicznych i fizycznych

Decydując się na nauczanie indywidualne w szkole, rodzice często zadają sobie pytanie, czy dziecko sobie z tym poradzi. Należy wziąć pod uwagę potencjalne bariery psychologiczne i fizyczne. Dla uczniów cierpiących na fobię szkolną, lęk społeczny czy silne zaburzenia lękowe, samo przebywanie na terenie szkoły, nawet w odosobnieniu, może być źródłem ogromnego stresu i pogłębiać ich problemy. W takich przypadkach domowe zacisze bywa bezpieczniejszym wyborem. Ponadto, należy ocenić możliwość dotarcia do szkoły czy dziecko jest w stanie samodzielnie lub z pomocą rodzica pokonać drogę, czy nie będzie to dla niego zbyt dużym obciążeniem fizycznym. Te aspekty muszą być dokładnie przeanalizowane w kontekście indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka.

Indywidualne lekcje w szkolnej ławce: Jak to wygląda w rzeczywistości?

W praktyce, nauczanie indywidualne na terenie szkoły wygląda nieco inaczej niż typowe lekcje klasowe. Zajęcia odbywają się zazwyczaj w wydzielonej, spokojnej sali, często poza głównym nurtem szkolnego życia. Lekcje prowadzone są indywidualnie z nauczycielem lub, w uzasadnionych przypadkach, w bardzo małej grupie (do 5 osób), jeśli uczniowie mają podobne potrzeby edukacyjne i zdrowotne. Taki model pozwala na pełne skupienie się na potrzebach jednego ucznia, dostosowanie tempa i metod pracy do jego możliwości, a także na swobodne zadawanie pytań i wyjaśnianie wątpliwości. To niemalże korepetycje w szkolnym środowisku.

Nauczanie w domu czy w szkole: Szczegółowe porównanie, które ułatwi wybór

Aspekt edukacyjny: Gdzie łatwiej zrealizować podstawę programową z chemii czy fizyki?

Patrząc na aspekt edukacyjny, szczególnie w kontekście przedmiotów ścisłych i przyrodniczych, zauważam wyraźną przewagę nauczania na terenie szkoły. Realizacja podstawy programowej z chemii, fizyki, informatyki czy nawet biologii, często wymaga specjalistycznego sprzętu, pracowni laboratoryjnych i pomocy dydaktycznych, które są dostępne w szkole. W warunkach domowych odtworzenie tych możliwości jest niezwykle trudne, a czasem wręcz niemożliwe. W domu, nauka tych przedmiotów może opierać się głównie na teorii, co ogranicza praktyczne doświadczenia i głębsze zrozumienie materiału. Szkoła zapewnia więc pełniejsze i bardziej kompleksowe doświadczenie edukacyjne w tym zakresie.

Rozwój społeczny i emocjonalny: Analiza wpływu obu form na psychikę dziecka

Wpływ na rozwój społeczny i emocjonalny dziecka jest jednym z najważniejszych kryteriów wyboru. Nauczanie w domu, choć zapewnia komfort i bezpieczeństwo, niesie ze sobą realne ryzyko izolacji społecznej. Dziecko może czuć się osamotnione, a brak codziennych interakcji z rówieśnikami może opóźniać rozwój umiejętności społecznych, empatii i radzenia sobie w grupie. Z kolei nauczanie w szkole, nawet indywidualne, oferuje potencjał integracji. Możliwość przebywania w szkolnym środowisku, choćby na przerwach, czy udział w wydarzeniach, może być krokiem w stronę powrotu do normalnego funkcjonowania. Należy jednak pamiętać, że dla niektórych uczniów, zwłaszcza z fobią szkolną, samo przebywanie w placówce może generować ogromny stres. Kluczowe jest tu znalezienie równowagi i dopasowanie do indywidualnej wrażliwości dziecka.

Organizacja i zaangażowanie rodziny: Która opcja jest bardziej wymagająca dla rodziców?

Jeśli chodzi o obciążenie organizacyjne i logistyczne, nauczanie domowe jest zazwyczaj bardziej wymagające dla rodziców. To Państwo muszą zapewnić odpowiednie warunki do nauki w domu, często dostosować swój harmonogram pracy do wizyt nauczycieli i być stale obecni, aby wspierać dziecko. Wymaga to dużej elastyczności i zaangażowania. W przypadku nauczania w szkole, choć transport dziecka do placówki jest Państwa obowiązkiem, bezpośrednie zaangażowanie podczas lekcji jest mniejsze. Nauczyciele przejmują odpowiedzialność za prowadzenie zajęć w szkolnym środowisku. Wybór zależy więc również od możliwości i zasobów czasowych rodziny.

Elastyczność systemu: Czy można łączyć naukę w domu i w szkole?

Dobra wiadomość jest taka, że polskie przepisy dotyczące nauczania indywidualnego są elastyczne i pozwalają na pewną swobodę w organizacji. Możliwe jest ustalenie z dyrektorem szkoły hybrydowego modelu nauczania, gdzie część zajęć odbywa się w domu, a część na terenie szkoły. Na przykład, przedmioty wymagające specjalistycznego sprzętu (chemia, fizyka) mogą być realizowane w szkole, a pozostałe w domu. Taka elastyczność pozwala na optymalne dopasowanie formy nauczania do zmieniających się potrzeb i możliwości ucznia, maksymalizując korzyści z obu rozwiązań. Zawsze warto rozmawiać z dyrektorem o takich możliwościach.

Aspekt	Nauczanie w domu	Nauczanie w szkole
Kontakt z rówieśnikami	Największe wyzwanie, ryzyko izolacji społecznej, negatywny wpływ na rozwój społeczny.	Namiastka kontaktu (korytarz, wydarzenia), dyrektor ma obowiązek wspierać integrację.
Dostęp do zasobów	Ograniczony, trudności w realizacji przedmiotów wymagających sprzętu (chemia, fizyka).	Pełny dostęp do pracowni specjalistycznych, biblioteki, pomocy dydaktycznych.
Organizacja i logistyka	Wymaga od rodziców zapewnienia warunków i stałej obecności, koordynacja wizyt nauczycieli.	Logistycznie prostsze (transport), mniejsze bezpośrednie zaangażowanie rodziców podczas lekcji.
Samopoczucie ucznia	Bezpieczna przestrzeń, sprzyja nauce dla uczniów z fobią szkolną, zaburzeniami lękowymi.	Potencjalne bariery psychologiczne (stres), ale dla niektórych motywacja i krok do normalności.
Elastyczność formy	Możliwość łączenia z nauczaniem w szkole (model hybrydowy).	Możliwość łączenia z nauczaniem w domu (model hybrydowy).

Jak krok po kroku zorganizować nauczanie indywidualne?

Od wniosku w poradni do rozmowy z dyrektorem: Co musisz wiedzieć?

Organizacja nauczania indywidualnego to proces, który wymaga kilku kluczowych kroków. Jako Alan Szymczak, zawsze radzę rodzicom, aby podchodzili do niego metodycznie i z pełnym zrozumieniem procedur. Oto, jak to wygląda:

1. Uzyskanie orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego: To pierwszy i najważniejszy krok. Należy zgłosić się do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, która po zdiagnozowaniu stanu zdrowia i rozwoju dziecka wyda odpowiednie orzeczenie. Dokument ten jest podstawą do dalszych działań.
2. Złożenie wniosku do dyrektora szkoły: Z orzeczeniem w ręku, należy złożyć pisemny wniosek do dyrektora szkoły, do której dziecko jest zapisane. We wniosku warto wskazać preferowaną formę nauczania (w domu lub w szkole), choć ostateczna decyzja należy do dyrektora, w porozumieniu z Państwem.
3. Rozmowa z dyrektorem szkoły: Dyrektor, po otrzymaniu wniosku i orzeczenia, jest zobowiązany do zorganizowania nauczania indywidualnego. Na spotkaniu z dyrektorem zostaną ustalone szczegóły, takie jak miejsce zajęć, harmonogram, przydział nauczycieli oraz ewentualne możliwości integracji z życiem szkoły.
4. Ustalenie Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET): W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy orzeczenie wskazuje na potrzebę kształcenia specjalnego, dla dziecka zostanie opracowany IPET, który szczegółowo określi cele, metody i formy wsparcia.

Rola dyrektora i nauczycieli: Jakie są ich obowiązki wobec Twojego dziecka?

Po otrzymaniu orzeczenia, dyrektor szkoły ma konkretne obowiązki wobec ucznia objętego nauczaniem indywidualnym. To on jest odpowiedzialny za organizację całego procesu. Do jego zadań należy:

• Zapewnienie wykwalifikowanej kadry: Dyrektor musi przydzielić nauczycieli, którzy będą prowadzić zajęcia z dzieckiem, dbając o ich kompetencje i doświadczenie.
• Dostosowanie metod pracy: Nauczyciele są zobowiązani do dostosowania metod, form i tempa pracy do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia, zgodnie z zaleceniami orzeczenia.
• Umożliwienie udziału w życiu szkoły: Jeśli stan zdrowia ucznia na to pozwala, dyrektor powinien podejmować działania umożliwiające mu kontakt z rówieśnikami i udział w wybranych wydarzeniach szkolnych (np. uroczystościach, wycieczkach, zajęciach pozalekcyjnych).
• Monitorowanie postępów: Szkoła jest odpowiedzialna za regularne monitorowanie postępów edukacyjnych i rozwojowych dziecka.

Ustalanie planu lekcji: Minimalny wymiar godzin i możliwości jego zwiększenia

Tygodniowy wymiar godzin zajęć nauczania indywidualnego jest ściśle określony przepisami i zależy od etapu edukacyjnego. Jako Alan Szymczak, wiem, że to jeden z pierwszych aspektów, o które pytają rodzice. Oto minimalny wymiar:

• Dla klas I-III szkoły podstawowej: od 6 do 8 godzin.
• Dla klas IV-VIII szkoły podstawowej: od 8 do 10 godzin.
• Dla szkół ponadpodstawowych: od 10 do 12 godzin.

Warto jednak pamiętać, że dyrektor szkoły może, za zgodą organu prowadzącego (najczęściej gminy lub powiatu), zwiększyć ten wymiar, jeśli uzna to za konieczne, uwzględniając potrzeby i możliwości psychofizyczne ucznia. Zawsze warto rozmawiać o tym z dyrektorem, jeśli uważają Państwo, że dziecko potrzebuje więcej wsparcia.

Twoje prawa i możliwości: Jak skutecznie współpracować ze szkołą dla dobra dziecka?

Jako rodzice, mają Państwo kluczową rolę w procesie decyzyjnym i organizacji nauczania indywidualnego. Nie są Państwo jedynie biernymi odbiorcami usług edukacyjnych. Ważne jest, aby aktywnie współpracować ze szkołą, regularnie komunikować się z dyrektorem i nauczycielami, dzielić się swoimi obserwacjami dotyczącymi samopoczucia i postępów dziecka. Pamiętajmy, że dobro dziecka jest priorytetem, a otwarta i konstruktywna współpraca ze szkołą to najlepsza droga do zapewnienia mu optymalnych warunków nauki i rozwoju. Państwa głos ma znaczenie!

Powrót do klasy: Jak zaplanować reintegrację ucznia?

Indywidualne nauczanie jako etap przejściowy: Jak rozpoznać gotowość dziecka do zmiany?

Nauczanie indywidualne, choć niezwykle cenne, często jest traktowane jako etap przejściowy, mający na celu wsparcie dziecka w trudnym okresie i przygotowanie go do powrotu do nauki w systemie klasowym. Kluczowe jest rozpoznanie momentu, w którym dziecko jest gotowe na taką zmianę. Jako Alan Szymczak, zawsze podkreślam, że to proces, który wymaga wspólnej oceny ze strony rodziców, nauczycieli i specjalistów. Sygnałami gotowości mogą być poprawa stanu zdrowia, zwiększona odporność psychiczna, wyrażona chęć powrotu do grupy rówieśniczej, a także stabilizacja emocjonalna. Ważne jest, aby nie spieszyć się z tą decyzją i działać w najlepszym interesie dziecka.

Rola szkoły i rodziców w procesie reintegracji z grupą rówieśniczą

Proces reintegracji ucznia z grupą rówieśniczą i adaptacji do nowych warunków wymaga ścisłej współpracy między szkołą a rodzicami. Szkoła powinna aktywnie wspierać ten powrót, np. poprzez przygotowanie klasy na przyjęcie kolegi, zapewnienie wsparcia psychologicznego dla dziecka, a także stopniowe wprowadzanie go w życie szkolne. Rodzice natomiast powinni kontynuować wsparcie emocjonalne, monitorować samopoczucie dziecka i na bieżąco komunikować się ze szkołą. To wspólny wysiłek, który ma na celu zapewnienie płynnego i jak najmniej stresującego powrotu do pełnego udziału w życiu szkolnym.

Przeczytaj również: Nauczanie domowe: Jak załatwić formalności krok po kroku?

Stopniowy powrót: Jakie rozwiązania można zastosować, aby ułatwić dziecku adaptację?

Aby ułatwić dziecku adaptację po powrocie do klasy, warto zastosować stopniowe rozwiązania i strategie. Z mojego doświadczenia wynika, że nagła zmiana rzadko bywa korzystna. Oto kilka propozycji:

• Częściowy udział w zajęciach: Początkowo dziecko może uczestniczyć tylko w wybranych lekcjach, np. tych, które lubi lub w których czuje się pewnie, stopniowo zwiększając liczbę godzin.
• Wsparcie psychologiczne: Zapewnienie dostępu do psychologa szkolnego lub terapeuty, który pomoże dziecku radzić sobie z lękami i stresem związanym z powrotem.
• Mentor z klasy: Wyznaczenie kolegi lub koleżanki z klasy, który będzie wspierał dziecko w pierwszych dniach, pomagał w odnalezieniu się w nowej sytuacji.
• Indywidualne wsparcie nauczycieli: Nauczyciele powinni być świadomi sytuacji dziecka i oferować mu dodatkowe wsparcie, np. w nadrobieniu zaległości czy adaptacji do tempa pracy.
• Spotkania z klasą: Zorganizowanie spotkania z klasą, podczas którego dziecko będzie mogło opowiedzieć o swoich doświadczeniach (jeśli chce), a koledzy dowiedzą się, jak mogą je wspierać.